okl 2021 07


okl 2021 06

 

W najbliższych latach szykują się dla przedsiębiorców wprowadzających produkty w jednorazowych i wielorazowych opakowaniach szklanych istotne zmiany w zakresie gospodarki odpadami, które z wysokim prawdopodobieństwem wpłyną na koszty prowadzenia działalności gospodarczej w obszarze realizacji obowiązków finansowania systemu recyklingu odpadów opakowaniowych. Już z początkiem 2022 r. w systemie gospodarki takimi odpadami, w tym pochodzącymi z opakowań szklanych jak butelki, nastąpią istotne zmiany. Wynikają one z podpisanej 23 listopada 2021 r. ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 r. poz. 2151). Dodatkowo procedowany jest szeroki projekt zmian w ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Ogłoszony w sierpniu 2021 r. projekt ma wprowadzić system rozszerzonej odpowiedzialności producenta, który przewiduje, że ustawowe obowiązki wprowadzających produkty w opakowaniach, w tym w zakresie recyklingu, będą mogły być realizowane w nowym systemie, tj. za pośrednictwem organizacji odpowiedzialności producentów. Projekt ten przewiduje również nowe przepisy wprowadzające opłatę opakowaniową, którą mieliby ponosić przedsiębiorcy wprowadzających produkty w opakowaniach przeznaczonych dla gospodarstw domowych. Opłata ta w założeniu będzie przeznaczana na finansowanie zbierania i przetwarzania odpadów opakowaniowych w ramach gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi. W odniesieniu do tego projektu toczą się intensywne rozmowy dotyczące przepływów pieniężnych od wprowadzających do gmin oraz odpowiedzialności wprowadzających za osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu.

*
W ostatnim kwartale 2021 r. pojawiły się również założenia do kolejnego projektu zmiany ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, który miałby wprowadzić w Polsce nowy system kaucyjny. W tych założeniach przy sprzedaży produktów w opakowaniach pobierana byłaby opłata, która następnie wracałaby w momencie oddania opakowań lub odpadów opakowaniowych. Istotnym elementem tego systemu byłby brak konieczności okazania przy zwrocie butelek przez kupującego dokumentu sprzedaży (np. paragonu) potwierdzającego wcześniejsze uiszczenie kaucji. Środki pieniężne zakumulowane z nieodebranych przez klientów kaucji trafiałyby zwrotnie do wprowadzających na potrzeby sfinansowania systemu. W założeniach przewidziano, że wszystkich wprowadzających reprezentował będzie jeden podmiot odpowiedzialny za zarządzanie systemem. Takie rozwiązanie oparte na scentralizowanym modelu stosowanym zwłaszcza w krajach skandynawskich może budzić zasadnicze wątpliwości z uwagi na brak jego konkurencyjności, co rodzi problemy rozważane już wcześniej np. przez fiński organ antymonopolowy. Nadto, założenia przewidują, że opakowania objęte systemem kaucyjnym zebrane poza tym systemem nie będą wliczane do uzyskiwanych poziomów selektywnego zbierania. W przypadku nieuzyskania tych poziomów przez wprowadzających zostaną oni zobowiązani do zapłaty opłaty produktowej. Rozwiązanie takie należy ocenić krytycznie, gdyż niezależnie od poziomu sfinansowania systemu przez wprowadzających zaistnieje szereg czynników niezależnych od nich, które będą wpływać na osiągnięte poziomy zbiórki w ramach systemu i poza nim.

*
W najbliższym czasie wprowadzających czeka zmierzenie się z wdrożeniem przywołanej na początku ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach. Ta nowelizacja szeregu polskich ustaw stanowi realizację obowiązku wdrożenia szeregu dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady z tzw. pakietu odpadowego. Z punktu widzenia przedsiębiorców wprowadzających na rynek alkohole w opakowaniach szklanych istotne fragmenty nowelizacji wchodzą w życie już z dniem 1 stycznia 2022 r.
Celem zmian legislacyjnych jest doprowadzenie do osiągnięcia łącznego 65% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych do 2035 r. Ustawa wprowadza istotne zmiany w regulacjach krajowych zawartych m.in. w ustawie o odpadach, o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, o bateriach i akumulatorach, o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, a także o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy, nowelizacja ma przyczynić się do znaczącego zmniejszenia zużycia surowców pierwotnych, większego wykorzystania surowców wtórnych w produkcji towarów, ograniczenia wytwarzania odpadów ogólnie i na mieszkańca oraz ograniczenia negatywnego oddziaływania odpadów na środowisko.
Jaki wpływ na rynek alkoholowy będzie miała nowelizacja? W pierwszej kolejności można spodziewać się presji cenowej na stawki za recykling odpadów szklanych (zarówno w relacjach pomiędzy recyklerami – hutami szkła a organizacjami odzysku, jak i następnie w stawkach organizacji odzysku dla wprowadzających), co wynika z szeregu czynników. Już w poprzednich latach zbiórka odpadów szklanych w celu spełnienia wymaganych poziomów odzysku i recyklingu stanowiła wyzwanie dla przedsiębiorców funkcjonujących na tym rynku. Wynikało to przede wszystkim z trudności związanych z organizacją zbiórki na poziomie komunalnym. Od 2022 r. można spodziewać się, że problemy jedynie się powiększą. Przede wszystkim z początkiem roku zniknie obowiązek realizacji poziomów odzysku całości opakowań wprowadzonych do obrotu przed danego przedsiębiorcę (tzw. opakowań razem). Do chwili obecnej część odpadów szklanych, która nie nadawała się do recyklingu z powodu zanieczyszczenia, mogła być wykorzystywana dla celów realizacji poziomów odzysku nie będącego recyklingiem. Od następnego roku taka możliwość znika. Wzrosną też istotnie docelowo poziomy recyklingu odpadów z opakowań szklanych. Do końca 2021 r. poziom ten wynosił 61%. Zgodnie z przyjętą nowelizacją, w 2030 r. poziom ten ma wzrosnąć do 75%. Ministerstwo planuje zaś, że w 2022 r. poziom w odniesieniu do opakowań szklanych będzie wynosił 64%.

*
Nowelizacja przewiduje również zmiany w zakresie obliczania masy odpadów poddanych recyklingowi. Zgodnie z nowymi przepisami, masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi będzie się obliczać jako masę opakowań, które stały się odpadami i – po wykonaniu niezbędnych czynności kontrolnych, sortowania i innych czynności wstępnych mających na celu usunięcie z nich odpadów nie będących przedmiotem dalszego recyklingu opakowań – są przekazywane do recyklingu. W jego ramach odpady są faktycznie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje. Do tej pory masę odpadów poddanych odzyskowi i recyklingowi obliczało się na podstawie masy odpadów przekazanych zakładowi przetwarzania. Praktyczne znaczenie nowych przepisów oznacza, że do masy odpadów poddanych recyklingowi nie będzie się wliczało masy zanieczyszczeń odrzuconych w trakcie sortowania, które obecnie przy stłuczce szklanej docierającej do hut szkła są procentowo dość wysokie. Ministerstwo przewiduje, że do liczenia tej masy znajdą zastosowanie reguły określone w art. 6c ust. 1 decyzji Komisji 2005/270/WE z dnia 22 marca 2005 r. ustanawiającej formaty w odniesieniu do systemu baz danych zgodnie z dyrektywą 94/62/WE Parlamentu Europejskiego oraz Rady w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Zgodnie z tymi przepisami, konieczny jest pomiar masy poddanych recyklingowi odpadów opakowaniowych już po procesach ich sortowania. Decyzja przewiduje, że ilość odpadów opakowaniowych trafiających do recyklingu obejmuje materiały docelowe, a ilość posortowanych odpadów opakowaniowych, która została odrzucona przez zakład recyklingu, nie jest uwzględniana w ilości poddanych recyklingowi odpadów opakowaniowych.
Wszystkie opisane powyżej zmiany znacząco wpłyną na koszty przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach szklanych. Poziom wzrostu tych kosztów zależeć będzie jednak od szczegółów przyjętych rozwiązań, które na chwilę obecną nie są znane.

Rynki Alkoholowe 12/2021

temat 07


degustacja banner